Çocukluk döneminde ağız ve diş gelişimi çok hızlı ilerler. Ebeveynlerin en çok merak ettiği konulardan biri de çocuklarda diş telinin kaç yaşında takılması gerektiği ve ortodontik kontrollerin ne zaman başlayacağıdır. Tedaviye doğru yaşta başlamak, çocuğun ileride ağır çene ameliyatları geçirmesini engelleyen en önemli adımdır.
İlk Muayene İçin Altın Kural: 7 Yaş
Amerikan Ortodontistler Birliği başta olmak üzere dünya genelindeki uzmanlar, çocukların en geç 7 yaşına kadar bir ortodonti uzmanı tarafından muayene edilmesini tavsiye eder. 7 yaş, süt dişlerinin dökülmeye ve kalıcı dişlerin çıkmaya başladığı dönemdir.
Bu muayenenin amacı hemen çocuğa diş teli takmak değildir! Amacımız; çene gelişiminde bir sorun olup olmadığını, dişlerin çıkması için yeterli yer bulunup bulunmadığını önceden tespit etmektir.
Erken Dönem Tedaviler Neden Önemlidir?
Bazen 7-10 yaş aralığında, henüz diş teli takmadan “erken müdahale” yapılması gerekebilir. Hangi durumlarda bu müdahale yapılır?
- Üst çene darlığı ve dişlerde ters kapanış varsa,
- Parmak emme, dudak ısırma veya ağızdan nefes alma gibi zararlı alışkanlıklar çene yapısını bozuyorsa,
- Alt çene çok önde veya çok gerideyse,
- Süt dişleri zamanından önce çürüyüp çekilmişse ve alttan gelecek kalıcı dişin yeri kapanmışsa.
Bu durumlarda basit hareketli damaklıklar kullanılarak çene gelişimi doğru yöne yönlendirilir.
Kalıcı Diş Teli (Braket) İçin En Uygun Yaş Nedir?
Eğer erken müdahale gerektiren özel bir iskeletsel sorun yoksa, klasik sabit diş teli (braket) tedavisi için genellikle 11 ile 14 yaş arası beklenir. Bu yaşlarda süt dişlerinin tamamı dökülmüş ve tüm kalıcı dişler (yirmi yaş dişleri hariç) çıkmış olur. Ayrıca bu dönem çocukların büyüme ve gelişmesinin en hızlı olduğu ergenlik dönemidir, bu sayede dişler çok daha hızlı ve ağrısız bir şekilde hareket eder.
Yetişkinler İçin Yaş Sınırı Var Mı?
Diş teli sadece çocuklara takılmaz. Diş etleri ve kemik yapısı sağlıklı olduğu sürece 30, 40 veya 60 yaşında bile ortodontik tedavi (diş teli veya şeffaf plak) yapılabilir. Diş sağlığında hiçbir zaman “artık çok geç” diye bir kural yoktur.
Özetle
Çocuğunuzu 7 yaşında bir ortodonti uzmanına götürerek diş ve çene gelişimini kontrol altına alın. Uzman hekiminiz, çocuğunuzun büyüme hızına bakarak diş teli takmak için en ideal zamanı sizinle birlikte planlayacaktır.